Człowiek Tygodnia – Jerzy Kukuczka

Jerzy Kukuczka urodził się 24.03.1948 roku w Katowicach. Był polskim taternikiem, alpinistą, instruktorem i trenerem alpinizmu (absolwent Studium Trenerów Alpinizmu na AWF w Krakowie). Przynależał także do harcerstwa. W szkole średniej uprawiał przez pewien czas podnoszenie ciężarów, aż do momentu, kiedy dostał zakaz lekarski uprawiania tego sportu. Z zawodu Kukuczka był technikiem elektrykiem i pracował w Głównym Instytucie Górnictwa w Katowicach. Przygodę ze wspinaczką zaczął w 1965 roku w skałach Jury Krakowsko-Częstochowskiej, gdzie w kolejnych latach dokonywał licznych pierwszych przejść.

0bb1e0edcd2fe6e3c5d25f6ca67c8338

da583d324837eec1c9fd3bbce2488052

O roku 1966 przechodził najtrudniejsze drogi tatrzańskie zarówno latem jak i zimą. Uczestniczył m.in. w pierwszych przejściach zimowych ekstremalnych dróg na Pośrednim Mięguszowieckim Szczycie, Małym Młynarzu czy Młynarczyku. W 1971 roku Kukuczka poprowadził nowe drogi w Rile w Bułgarii. W latach 1972-1975 w Alpach przeszedł m.in. nowe drogi na ścianach Torre Trieste (Direttissima delli Polacci), Cima del Bancon, pn. ścianami Petit Dru, Grandes Jorasses (na Pointe Helene) oraz dokonał pierwszego zimowego przejścia Via del Idealle na pd. ścianie Marmolady. W roku 1974 uczestniczył w wyprawie w góry Alaski, gdzie wszedł zachodnim żebrem na Mount McKinley. W Alpach Południowych Nowej Zelandii m.in. poprowadził dwie nowe drogi na Malte Brun (1981). Brał udział w wyprawach w Hindukusz, gdzie wszedł na Kohe Tez (1976) i nową drogą wschodnią granią na Tirich Mir (przez dziewiczy Tirich Mir East w 1978 roku). W latach 1979-1987 jako drugi (po Reinholdzie Messnerze) alpinista na świece wszedł na wszystkie 14 ośmiotysięczników zdobywając „Koronę Himalajów i Karakorum”. Na 4 ośmiotysięczniki wszedł jako pierwszy człowiek zimą, na 9 wszedł nowymi drogami. Dokonał także pierwszych wejść szczytowych na boczne wierzchołki ośmiotysięczników: Gasherbrum II East (1983), Manaslu East (1986), Shisha Pangma West (1987) oraz drugiego wejścia na Broad Peak Central, trzeciego na Annapurnę I East, a także pierwszych wejść na Biarchedi (solo w 1984) i Chang Ri (1987). Z Shisha Pangmy zjechał na nartach. Dwukrotnie w latach 1985 i 1989 próbował przejść niezdobytą wtedy południową ścianę Lhotse. Podczas drugiej próby 24.10.1989 roku odpadł od ściany i zrywając linę asekuracyjną spadł w przepaść ponosząc śmierć. Ciała Kukuczki nigdy nie odnaleziono, ale oficjalna wersja brzmiała, że Kukuczkę pochowano w lodowej szczelinie, nieopodal miejsca upadku. Taki krok był podyktowany wymaganiem odnalezienia ciała do wypłaty odszkodowania dla rodziny zmarłego.

jerzy-kukuczka-memoriam-_blog-03

jerzy-kukuczka-biwak.jpg

Ponad to Kukuczka jest autorem książek: „Na szczytach świata” (1990), „Mój pionowy świat” (1995), „Ostatnia ściana” (1999). Powstały również trzy filmy dokumentalne o Jerzym Kukuczce: “Jurek”, “Kukuczka” oraz “Himalaiści: Zerwana lina”. Za swoje osiągnięcia w 1988 roku Kukuczka został odznaczony Srebrnym Medalem Orderu Olimpijskiego. Wielokrotnie otrzymywał złote medale „Za Wybitne Osiągnięcia Sportowe”. Był członkiem honorowym PZA. Pośmiertnie został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Jego imię noszą m.in. Akademia Wychowania Fizycznego i osiedle w Katowicach. AWF organizuje co roku Maraton Kukuczki i Drużynowy Maraton Kukuczki. W skałach Jury Krakowsko-Częstochowskiej znajduje się Turnia Kukuczki, a Poczta Polska wydała swego czasu znaczek z podobizną himalaisty. Jerzy Kukuczka pozostawił żonę Celinę oraz dwóch synów: Macieja i Wojciecha. Młodszy z jego synów, Wojciech, wszedł na Mount Everest. W Chukhung wybudowano czorten, na którym umieszczono tablicę pamiątkową honorującą Jerzego Kukuczkę. Tablica pamiątkowa znajduje się także na Tatrzańskim Cmentarzu Symbolicznym pod Osterwą.

źródła:

Wielka Encyklopedia Gór i Alpinizmu tom VI, Wydawnictwo Stapis oraz Wikipedia

fot. Archiwum Jerzego Kukuczki

Bartek Andrzejewski

Dodaj komentarz